در روز های اخیر دانشگاه های تهران و امیركبیر شاهد چند مورد ناآرامی بوده است. اعتراض دانشجویان آذری زبان به چاپ طرحی در روزنامه ایران، تجمع اعتراض آمیز دانشجویان دانشگاه امیر كبیر به برگزار نشدن انتخابات انجمن اسلامی این دانشگاه و اعتراض به بازنشستگی زود هنگام شش استاد برجسته دانشكده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران سه اتفاقی بودند كه با هم تركیب و در نهایت منجر به پدید آمدن حادثه كوی در شب سه شنبه شدند.
• سابقه اعتراضات
اعتراضات دانشجویی در دانشگاه تهران از روز دوشنبه هنگامی آغاز شد كه تعدادی از دانشجویان دانشگاه تهران با تجمع مقابل دانشكده فنی در پردیس مركزی دانشگاه تهران تجمع كردند. در این تجمع دانشجویان با سر دادن شعار هایی در كنار خواسته های صنفی خود، خواستار بركناری رئیس دانشگاه تهران شدند. آیت الله عمید زنجانی رئیس دانشگاه تهران است كه انتصاب وی از سوی وزیر علوم پائیز سال گذشته اعتراضات دانشجویی را به دنبال داشت. ظهر روز سه شنبه نیز دانشجویان دانشگاه تهران باز هم در محوطه اصلی دانشگاه با جمعیت بیشتری دست به تجمع زدند و این بار علاوه بر تكرار خواسته های پیشین خود به بازنشستگی زود هنگام شش استاد برجسته دانشكده حقوق و علوم سیاسی نیز اعتراض كردند. در هفته گذشته دانشجویان دانشگاه تهران خبردار شدند كه حسن علی درودیان رئیس دانشكده حقوق و علوم سیاسی، عزت الله عراقی مدیر گروه سابق دانشكده، ابوالقاسم آشوری استاد حقوق جزا، احمد ساعی استاد علوم سیاسی، رضا رئیسی طوسی استاد علوم سیاسی و اخلاقی استاد حقوق تجارت بازنشسته شده اند. دانشجویان روز سه شنبه با تجمع در مقابل در اصلی دانشگاه و نیز مقابل دانشكده حقوق و سر دادن شعار و خواندن سرود به خالی شدن دانشگاه تهران از استادان برجسته و اعمال سلایق سیاسی در تصمیم گیری های آموزشی دانشگاه اعتراض كردند. تجمعات دانشجویی دانشگاه تهران بعدازظهر سه شنبه تقریباً خاموش شد. همزمان در دانشگاه امیركبیر نیز اعتراضات دو روزه این دانشگاه پایان یافت. در دانشگاه صنعتی امیركبیر مدیران دانشگاه از انجام انتخابات انجمن اسلامی دانشگاه جلوگیری كرده بودند و همین باعث به وجود آمدن واكنش های تند دانشجویان شده بود. اعضای انجمن اسلامی دانشگاه امیركبیر معتقد بودند كه روال انتخابات همیشه بر این بوده است كه تنها برگزاری انتخابات را به مدیران دانشگاه اطلاع می داده اند اما مدیران دانشگاه خواستار مجوز برگزاری انتخابات برای دانشجویان بودند. درگیری ها در دانشگاه امیركبیر تا شكسته شدن شیشه های چند پنجره ساختمان این دانشگاه و زخمی شدن چند دانشجو پیش رفت اما در بعدازظهر روز سه شنبه پایان یافت. با این حال اعتراض های دانشجویی از اواخر سه شنبه شب از كوی دانشگاه تهران دوباره شعله ور شد.
• جزئیات ماجرا
خبرگزاری دانشجویان ایران گزارش داده است كه تجمع سه شنبه شب دانشجویان در كوی دانشگاه تهران از ساعت ۹ و ۳۰ دقیقه شب و از مقابل ساختمان شماره ۱۸ كوی دانشگاه تهران شروع شد. یك شاهد كه در جریان حوادث كوی حضور داشته است به شرق گفت: «در اواخر شب دانشجویان به سمت در اصلی كوی حركت كردند و تقریباً اتاقك نگهبانی كوی و قسمتی از سر در كوی از بین رفت. سپس معترضان به سوی در میانی كوی دانشگاه تهران و كوی علوم پزشكی حركت كردند و آن را از جا كندند. در تمام مدت دانشجویان با نیروهای پلیس ضدشورش درگیر بودند. دانشجویان بنزین هم داشتند و قسمتی از خیابان را آتش زدند.» به گفته این شاهد عینی درگیری تا ۴ صبح دیروز ادامه داشته است. خبرگزاری دانشجویان ایران، خبرگزاری مهر و خبرگزاری كار نیز درگیری شدید و ادامه آن تا ساعت ۴ بامداد را تایید كردند. همزمان تعدادی از دانشجویان آذری زبان كوی دانشگاه نیز در اعتراض به اهانت روزنامه ایران به ترك زبان ها در كوی تجمع كرده بودند. دبیر شورای صنفی دانشگاه تهران به شرق گفت: «در شب حادثه من به بیمارستان شریعتی رفتم و در آنجا سه دانشجوی مجروح حادثه بستری شده بودند. دو نفر از ناحیه سر و یك نفر از ناحیه پا دچار شكستگی شده اند.» دبیر شورای صنفی دانشگاه تهران با رد سیاسی بودن درگیری دانشجویان با پلیس، از رفتار غیرحرفه ای ماموران انتقاد كرد و گفت: «به شدت به پرتاب سنگ از جانب ماموران به سوی دانشجویان بی سپر، بی كلاهخود و بی پناه معترضیم.» او همچنین به ممانعت پلیس برای ورود آمبولانس ها به محوطه كوی دانشگاه انتقاد كرد. تاكنون دو تشكل دانشجویی«جامعه اسلامی دانشجویان» و «شورای صنفی دانشگاه علوم پزشكی تهران» نیز با صدور بیانیه ای بر حق مشروع دانشجویان در حوزه صنفی، فرهنگی و آموزشی تاكید كردند. رئیس مركز اطلاع رسانی نیروی انتظامی تهران بزرگ هم اعلام كرده است كه در جریان حادثه اخیر كوی دانشگاه سه نفر از ماموران نیروی انتظامی زخمی شده اند و سر رئیس پلیس ۱۱۰ تهران نیز شكسته است.
• دانشجویان از خطوط قرمز عبور كردند
در شب حادثه مسلمی نایینی مدیركل امور دانشجویان داخل كشور وزارت علوم به همراه قمصری معاون دانشجویی دانشگاه تهران داخل كوی دانشگاه تهران بوده اند. مسلمی نایینی دیروز به خبرگزاری مهر گفت: «سه شنبه شب را تا صبح در كوی دانشگاه به سر بردم و از نزدیك شاهد تمامی ماجراهای اتفاق افتاده در كوی بوده ام. وزارت علوم هنوز به جمع بندی نهایی در خصوص اعتراضات دانشجویان دانشگاه تهران و امیركبیر نرسیده است و تا جمع آوری اطلاعات و نتیجه گیری لازم نمی توان پاسخگو بود. امروز در وزارت علوم به بررسی نهایی وضعیت روز سه شنبه دانشگاه ها خواهیم پرداخت.» معاون دانشجویی دانشگاه تهران نیز با اشاره به حادثه به خبرگزاری مهر گفت: «متاسفانه دانشجویان كوی دانشگاه تهران شب سه شنبه از بسیاری خطوط قرمز دانشگاه عبور كردند.» او اعلام كرد: «تجمعات دانشجویی شب سه شنبه كوی دانشگاه حاصل هیجانات دانشجویان است.» او گفت: «برخوردهای كوی دانشگاه تنها منجر به آسیب دیدگی جزیی برخی دانشجویان شد كه شب گذشته بیشتر به صورت سرپایی در بیمارستان مورد مداوا قرار گرفتند.» او تاكید كرد: «اقدامات دانشگاه در زمینه بازنشستگی برخی اساتید این دانشكده قانونی بوده و حكم بازنشستگی اساتید در زمان مقرر ابلاغ شده است.»
• قرارداد با بازنشسته ها
دیروز حسن خالقی معاون آموزشی وزارت علوم درباره بازنشستگی اعضای هیات علمی دانشگاه های كشور به شرق گفت: « به طور دقیق از بازنشستگی های دانشگاه تهران خبردار نیستم چون دانشگاه ها به ما این مسائل را اطلاع نمی دهند، مگر اینكه استادی از یك دانشگاه به ما شكایت كند.»به گفته خالقی اعضای هیات علمی پس از ۳۰ سال خدمت یا با سن بالاتر از ۶۵ سال بازنشسته می شوند البته «دانشگاه ها می توانند در هیات امنای خود تصمیم بگیرند تا سن ۷۰سالگی و با سابقه بیش از ۳۰ سال نیز از استادان توانمند استفاده كنند.» او گفت: «دانشگاه ها می توانند پس از بازنشستگی نیز با استادان توانمند خود قرارداد ببندند و به صورت قراردادی با آنها كار كنند. البته اخیراً شنیده ام در این كار مشكلی درست شده و قرار شده است با افراد بازنشسته قراردادی بسته نشود.» معاون آموزشی وزیر علوم گفت: «جهت گیری وزارتخانه این است كه از استادان توانمند استفاده شود. گرچه از اعضای جدیدتر هیات علمی هم می توان بهره برد. این قاعده در همه جای دنیا هم متداول است.» دیروز استادان دانشكده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران در جلسه ای با هم درباره بازنشستگی های این دانشكده تبادل نظر كردند. دكتر سادات اخوی استاد این دانشكده به شرق گفت: «قرار شده است هیاتی مركب از چند استاد دانشكده در جلسه ای با رئیس دانشگاه راه حل ها را در میان بگذارند.» به گفته او «در جلسه استادان به نحوه اجرای قانون بازنشستگی ایراد گرفته شده است.» سادات اخوی در حالی این سخنان را می گفت كه طبق عرف معمول برخی از اعضای هیات علمی دانشكده دارای شرایط بازنشستگی به دلیل قابلیت های علمی و مرتبه استادی، هنوز حكم بازنشستگی دریافت نكرده اند.